بنام خداوند مهربان

سخن گفتن از انوار الهیه بسیار سخت وسنگین است، و هیچ کس را یارای آن نیست که ادای حق و آنچه مناسب شأن آن بزرگواران باشد را بیان کند. اما وظیفه ماست که درحد توان از فضایل ومناقب آنها صحبت کنیم. سخن گفتن از کسی که خداوند وقتی به او می رسد بجای توصیف و بیان کلمات که بیانگر درجه ومقامش باشد، لب به ستایش اومی گشاید و می فرماید:ای مردم و ای مسلمانان بدانیدکه خدای عزوجل وفرشتگان او براین پیامبر درود وصلوات می فرستند شماهم اگرمی خواهید مثل ما باشید براو صلوات وسلام بفرستید.

خدا و فرشتگانش بر پيامبر درود مي‌فرستد؛ اي کساني که ايمان آورده‌ايد، بر او درود فرستيد و سلام گوييد و کاملا تسليم (فرمان او) باشيد.»

بالکنایه می فهماند که القاب و عناوین برای آن حضرت کوچک وکم است وشما مؤمنان نمی توانید عظمت وبزرگی آن حضرت را دریابید وبه آسانی قابل توصیف نیست، همین قدر بدانید که وقتی خداوند جل وعلا وفرشتگانش به او میرسند برایش صلوات می فرستند. پیامبران الهی قطعا سرامد تمام موجودات جهان هستی، خلاصه وبرترِ و افضلِ هرآنچه خداوند خلق کرده است می باشند. آنها مقربان دستگاه الهی است و درمیان آنها سرامد و افضل تمام پیامبران خاتم الانبیاء والمرسلین است. همه علما و اندیشمندان و محققین از تمامی اقوام و ملل می دانند که برترین رسولان حضرت آقارسول الله است. لذا جایگاه او درقرآن کریم به عنوان خاتم الانبیاء مشخص شده است.

“ختم” یعنی چه؟

ختم، یعنی تمامیت، ختم یعنی کمال، یعنی جامعیت، ختم یعنی فراگرفتن و احتواء برتمام آنچه که ممکن است در زیرمجموعه یک عنوان ویایک شی جمع شود درهرمورد وهرزمینه. این معنای “ختم” و “خاتم” است. وپیامبراسلام که “خاتم” پیامبران است یعنی جامع وکامل و متمم و متم تمام انبیای الهی است

سوالی رامفسر ارجمند و بزرگوار، مؤسس مؤسسه امام هادی علیه السلام در درس تفسیرش مطرح کردند که بسیار جالب وحایز اهمیت است. توضیح سوال این است که : خداوند در آیه 253 سوره بقره می فرماید: رسولانی را که ما فرستاده ایم باهم تفاوت های زیادی دارند و درجات و مقامات گوناگون دارند.

« فمنهم من کلم الله..» این مقام کلیم اللهی است یعنی بعض پیامبران به جایی رسیده اند که خداوند با آنها سخن می گوید.

«وَرَفَعَ بَعْضَهُمْ دَرَجَاتٍ» و برخی دیگر دارای مقامات بلندی هستند.

«وَآتَينَا عِيسَى ابْنَ مَرْيمَ الْبَينَاتِ» برخی دیگربه جای رسیده است که مردگان را زنده می کند و روح الهی در آنها دمیده شده است.

سوال این است ماکه قایل هستیم که پیامبر اسلام خاتم پیامبران ومهر تام وتمام نبوت است، آیا ایشان در حضور مردم مثل حضرت موسی با خدا صحبت کرده است؟ ویا درجلو چشمان مردم مردگان را زنده کرده است؟. آیا معجزاتی که پیامبران سابق نشان داده است خاتم الانبیاءهم نشان داده است؟ و چرا دشمنانش را مثل دشمنان پیامبران سابق باعذاب های ظاهری چون سیل و طوفان وآتش نابود نکرد که این همه پیامبر خدا (ص) اذیت نمی شد؟

جواب که ازمحضر مفسر ارجمند- آیة الله محقق غزنوی- استفاده کردیم و همین طور هم هست این است که آنچه پیامبر خدارا امتیاز می دهد فراترازهمه ‌ی معجزات است و حتی بلند تراز این معجزات وآیات است. معجزه پیامبرالهی ماهیة وهویَة ازهمه جهات فرق می کند وتفاوت های فاحش دارد. دشمنان ودوستان پیامبر اسلام بادشمنان ودوستان پیامبران سابق فرق می کند. دوستان پیامبر هم دوستان بسیار عظیم القدر و دارای مقام بلند است، هم زیرک تر وباهوش تر و مومن تراست و دشمنانش هم بسیار زیرکتر وملحدتر وشدید تراز دشمنان انبیاء سابق است.

لذا پیامبرخدا نحوه معجزه آوردنش و نشان دادن معجزاتش باید متفاوت باشد. از زبان مفسرین و دانشمندان شنیده ایم که قرآن کریم معجزه پیامبراسلام است. در توجیه و تبیین این مسأله گفته اند که چون زمان صدر اسلام زمان اوج شعر وخطابه و زمان بیان وکلام بود لذا خداوند قرآن کریم را نازل کرد تاهمه ی شعرا وادبا و اهل فن را مات ومبهوت کند.

اما آیا این توجیه کافی است؟ واین گونه توجیه وتحلیل نسبت به معجزه خالده خاتم الانبیاء ذهن سوال کنندگان را اقناع می کند؟

شاید مسإله عمیق تر و ژرف ترازین باشد. قطعا حرف بزرگان نیز صحیح است اما باید توجه داشت که نوع معجزات نبی مکرم اسلام باانبیاء سابق متفاوت است. به چند نمونه اشاره می کنیم:

معجزه حضرت صالح بیرون آوردن ناقه از درون صخره است. آب از درون سنگ جاری می شد رود نیل شقه می شد و دوستان پیامبرنجات می یافت و یاطوفان هایی مثل طوفان نوح رخ می داد و دشمنان خدارا نابود می کرد.

ولی این گونه معجزات درزمان پیامبر خدا اتفاق نیفتاده است، دلیلش چیست؟ آیا این است که پیامبراسلام نمی توانسته است ازخداوند عذاب الهی را درخواست کند و یا رودخانه ای را متوقف نموده، یاجاری سازد؟

واضح است که این ها نسبت به ایشان مسائل بسیار پیش پا افتاده است شاید بهترین تعبیراین باشد که این نوع معجزات را شاگرد پیامبراسلام مثل سلمان فارسی می تواند انجام دهد.

کمااینکه شنیده اید که روزی ابوذر رفت به دیدن سلمان فارسی؛ دید سلمان پایش را در زیر دیگ و ظرف غذا گذاشته و آتش از آن شعله وراست و غذا در درون ظرف طبخ می شود. سلمان نه تنها شاگرد پیامبراسلام که شاگرد امیرالمومنین علیه السلام هم هست ومی تواند مردگان را زنده کند کمااینکه تاریخ به آن شهادت می دهد.

معجزات نبی مکرم اسلام برای زنده کردن و به کار انداختن عقل ها واندیشه هاست. هرچه زمان بگذرد و فکرها وعقل ها قوی تر و کامل ترگردد بیشتر عظمت پیامبرخدا (ص) ونوع معجزات پیامبر آخر الزمان را درک می کند. نوع این معجزات به گونه ای است که محققین و دانشمندان را مخاطب قرار میدهد، عامه مردم کمتر طرف خطاب معجزات رسول گرامی اسلام است بیشتر معجزات نبی مکرم اسلام به صورتی است که نوابغ بشری، دانشمندان و فرهیختگان و پژوهشگرانی که ممکن است صدها وهزاران سال بعد بیاید تحت تأثیر آن قرار گرفته و باتفکر وتعقل و اندیشه ی عمیق، به عظمت آورنده آن پی می برد. یک نمونه اش همین شق القمر یاردالشمس است که توسط رسول خدا(ص) و امیرالمؤمنین علی علیه السلام انجام شده است. خود همین شق القمر یکی از معجزات ساده رسول خداست، برای فضانوردان وآنها که در کیهان شناسی و دانش کهکشان ها تحقیق وپژوهش می کنند را به تکاپو واداشته است، آنها هم اکنون در کره ی ماه با وسائل مدرن و پیشرفته شان دریافته اند که این سیاره یک بار در طول حیاتش به دونیم شق شده و بعد دوباره بهم چسپیده، به گونه ای که آثار جداشدن و شق شدن درآن مشهود است و محققان می توانند آن را مشاهده کنند.

معجزه پیامبر گرامی  اسلام، معراج است، اندیشمندان و محققان باید نسبت به آن تحقیق کنند که چطور خداوند کریم می فرماید:« سُبْحَانَ الَّذِي أَسْرَى بِعَبْدِهِ لَيلًا مِنَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ إِلَى الْمَسْجِدِ الْأَقْصَى الَّذِي بَارَكْنَا حَوْلَهُ لِنُرِيهُ مِنْ آياتِنَا إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْبَصِيرُ(الإسراء/1) ». و یا در دعای ندبه می خوانیم : « وعرجت به الی سمائک»  یعنی پیامبررا به سوی آسمان ها عروج داد.

ناگفته نماند که “عرجت به الی سمائک” صحیح است نه “عرجت بروحه” چون مناسب با آیه ای شریفه « سبحان الذی اسری بعبده…» “عرجت به الی السماء” است. والا می فرمود: « اسری بروح عبده ..»

بااین گواهی قرآن کریم، او به جایگاهی صعود می کند وبالا می رود که ذهن بشر از درک آن عاجزاست آن هم بابدن جسمانی نه روحانی، یعنی معراج جسمانی است که بشریت را وادار به تفکرمی کند، چه طور می تواند یک بشر بابدن جسمانی به مقامی برسد که “کان قاب قوسین او ادنی؟” چه طور از این همه موانع آسمانی و زمینی می تواند عبورکند تابه جایگاهی برسد که جبرئیل امین بگوید دیگرمرا یارای آمدن ونزدیک شدن بیشترازاین نیست؟

این جاست که می فهمیم مرده زنده کردن و کلیم الله بودن درمقابل مقام “قاب قوسین او ادنی” هیچ است، وقتی به این واقعیت پی ببریم که او آن قدر به آن ذات ربوبی نزدیک شده است که برترین فرشتگان الهی را یارای نزدیک شدن به آن نیست می فهمیم که مقامات دیگر نسبت به این جایگاه اصلا مقام حساب نمی شود بلکه آنجا وحدت و یگانگی است و تجلی. معراج معجزه ای است که صدهاسال بعد هم اگردانشمندان ومحققین کیهان شناسی و فیزیک و ماوراء الطبیعه راجع به آن تحقیق کنند شاید گوشه ای از رموز این آیه ای شریفه را که:« سُبْحَانَ الَّذِي أَسْرَى بِعَبْدِهِ لَيلًا مِنَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ إِلَى الْمَسْجِدِ الْأَقْصَى الَّذِي بَارَكْنَا حَوْلَهُ لِنُرِيهُ مِنْ آياتِنَا إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْبَصِيرُ(الإسراء/1) » درک کنند. این ها معجزات خالده نبی مکرم اسلام است که نوع آن با معجزات بقیه پیامبران فرق می کند.

قرآن کریم معجزه خالده پیامبراسلام است نه تنها ازآن جهت که شعرا وخطبا را متحیرکند. بلکه برای اینکه عقل های مارا زنده کند وفکرها واندیشه های مارا به راه بیندازد. معجزه خالده پیامبرخدا(ص) این است که عقل هرچه قوی ترباشد ودرکش بالاتربرود تازه گوشه هایی از معجزات او را درک می کند. این غیراز شق رود نیل، وشکافتن صخره است که برای انسان های کوتاه فکر و جاهل مناسب است. امابرای اهل تدبرو اندیشه، برای انسانهای پژوهشگر و آگاه که ادعای مدیریت جهان را دارد چیزی دیگرباید باشد که تمام عقول و افکار غرق درحیرت وعظمت آن بشوند.

برای همین مفسر بزرگ قرآن کریم علامه سید محمد حسین طباطبائی می گوید بیش ازسیصد بار ما دراین کتاب یعنی قرآن کریم امر به تدبروتفکر وتعقل شده ایم. گاهی به صورت امراست گاهی به صورت نهی ازعدم تدبراست، گاهی به عبارت تعقل و.. مارا وادار به اندیشیدن می کند.افلاتعقلون، افلاتدبرون…

قرآن کریم معجزه ی است که تک تک آیاتش به اندازه معجزات انبیاء سابقه ، معجزه می آفریند. کار یک پیامبر را یک آیه ی ازقرآن کریم انجام می دهد. یک آیه قرآن مرده را زنده می کند. البته به شرطی که از زبان و نفسهای طاهره وپاک صادرشود. یک آیه از قرآن کریم آب های راکد و فرورفته را جاری می کند. نمونه اش نامه ای است که مرحوم شیخ حسن علی نخودکی می نویسد درباره چاه خشک شده که جاری شد. وقتی سوال کردند درآن نامه چه نوشته بودی؟ گفت فقط یک آیه ی از قرآن کریم را نوشته بودم.

معجزه ی خالده ی دیگر رسول خدا(ص) که معجزه بزرگتر ازهمه است وشاید خیلی ها غفلت از آن دارند وجزء رسالت پیامراست: بیان امامت امام علی (ع) و امامان بعداز اوست بیان این رسالت بقدری برای ذات اقدس الهی مهم بوده است که فرمود: « يا أَيهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ مَا أُنْزِلَ إِلَيكَ مِنْ رَبِّكَ وَإِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَمَا بَلَّغْتَ رِسَالَتَهُ وَاللَّهُ يعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِ إِنَّ اللَّهَ لَا يهْدِي الْقَوْمَ الْكَافِرِينَ(المائدة/67)» اگراین واقعیت را برای مردم بیان نکنی بدان که رسالت خودت را انجام نداده ای.

دوچیزدر دستگاه الهی وپیامبرش از اهمیت ویژه ی برخوردار است:

1-  قرآن کریم

2-  اهل بیت طاهرین پیامبرخدا(ص)

لذا آن حضرت در مورد این دو بسیار سفارش کرد به گونه ای که فرمود: أنی تارک فیکم الثقلین، کتاب الله وعترتی ماان تمسکتم بهمالن تضلوا ابدا. این دومعجزه بزرگ الهی است که وظیفه داریم نسبت به آن دو بیش از آنچه تابحال تحقیق و تفحص کرده ایم، بیندیشیم، تفکر کنیم وزحمت بکشیم تابه گوشه های آن پی ببریم وان شاء الله آیندگان بتوانند رموز آن را کشف وبرای بشریت هدیه نمایند.

قرآن وعترت برای احیاءکردن و به کار انداختن تعقل وتدبر وتفکر است، مخاطب همه ی معجزات پیامبراسلام عقل ها واندیشه هاست، ولی این ثقل گران سنگ خاتم الانبیاء بیشترین عنایت شان روی این محور است. همان چیزی که امروزه جامعه ی اسلامی متأسفانه ازکنار آن بی تفاوت رد می شود. بلکه مسلمانان امروزی یامسلمان نماهای که امروز به نام اسلام و حکومت اسلامی ظهور وبروز کرده اند تنهاچیزی که ندارند و به آن اهمیت نمی دهند تفکراست وتدبر. گروه های که امروز به نام اسلام تولید، وارد و حتی صادر می شوند همانند: داعش و القاعده ، النصره، بوکوحرام، طالب و… همه وهمه عاری ازهرگونه تعقل و تدبراست وگرنه یک انسان عاقل _ حتی اگرمسلمان هم نباشد_ چطور می تواند خود را درمیان هم قطاران وهم کیشان و هم دینان خود منفجرکند و یا وحشیانه آنهارا سلاخی ومثله نماید. این ها فقط وفقط برای ازبین بردن آبروی جامعه اسلامی  وبلای خانمان سوزی است که دامن امت مسلمه را گرفته است. همه ی این ها همه چیز دارند غیراز تعقل وتفکر، که محور پیامها، ومعجزات نبی مکرم اسلام وسفارشات برگزیدگان الهی است.

کانال ما در تلگرام:

Telegram.me/imamhade

ا